Case FOAM
door op 05-10-2015 11:00CASEOndernemerschap

Foam: succes met (inter)nationale partnerships

Samenwerken is essentieel in de culturele sector. Foam Fotografiemuseum Amsterdam tilt het organiseren van partnerships naar een hoger plan en kijkt verder dan de eigen exposities binnen de muren van het museum in Amsterdam. Annemieke Slager, die verantwoordelijk is voor de sponsor- en fondsenwerving, vertelde tijdens haar presentatie op 6 november 2014 over de grote (inter)nationale partners die Foam aan zich heeft weten te binden. Hoe zien deze partnerships er uit en wat vereist zo een samenwerking?

Foam Fotografiemuseum Amsterdam, werd in 2001 opgericht. Sindsdien is het museum uitgegroeid tot een gerenommeerde internationale instelling met vele gezichten. Foam laat mensen wereldwijd kennis maken met fotografie door middel van tentoonstellingen, het Foam Magazine en andere activiteiten en uitingen. Het museum ontvangt jaarlijks ongeveer 200.000 bezoekers en is daarmee het best bezochte fotografiemuseum van Nederland.

Tentoonstellingen van Foam beslaan uiteenlopende genres. Zo heeft het museum elk jaar een ‘blockbuster’ expositie met grote namen zoals  Anton Corbijn, Diane Arbus en William Klein waarbij de laatste ongeveer 50.000 bezoekers trok. Elke drie tot zes maanden wisselen tentoonstellingen elkaar af.

Foam - Tuinzaal

Richard Avedon, Foam 2012 © Christian van der Kooij

Het museum is erg ondernemend. Een voorbeeld hiervan is het project Felix & Foam, waarbij in het Felix Meritisgebouw een tijdelijke projectruimte werd opgezet. Daar waren gedurende zes maanden tentoonstellingen, maar ook o.a. muziek en theatervoorstellingen, een eigen ‘pop-up’-restaurant en er vonden diverse workshops plaats. Daarnaast wil het museum verder kijken dan de Nederlandse grenzen. Het stelt daarom ook reizende tentoonstellingen samen waarbij de focus ligt op internationalisering en jong talent.

De focus op jong talent

Foam vindt het heel belangrijk om jong talent een springplank te geven. Daar heeft Foam verschillende platforms voor ontwikkeld: zo is er bijvoorbeeld het jaarlijkse Talent Cal: een open oproep aan fotografen uit de hele wereld om hun portfolio in te sturen. Uit de gemiddeld meer dan 1000 internationale inzendingen kiest Foam de beste portfolio’s. Zij krijgen een plek in de Talent Editie van Foam Magazine en in de reizende talent-tentoonstelling die in 2014 te zien was in Amsterdam, Parijs en Dubai.

In de tentoonstellingsruimte Foam 3h is elke 6 weken het werk te zien van een kersvers talent dat net van de academie komt. Ook deze programma lijn wordt steeds internationaler.

Ook reikt Foam elk jaar de Paul Huf Award uit, een prijs voor een jong talent onder de 35 jaar. Samen met nominators (fotografen, journalisten en curatoren) uit de hele wereld, selecteert Foam  een aantal talentvolle fotografen. De winnaar krijgt een geldprijs en een tentoonstelling in Foam.

by Taiyo Onorato & Nico Krebs

Naast het organiseren van tentoonstellingen is Foam ook een belangrijk platform voor het organiseren van informatieve activiteiten, bijvoorbeeld lezingen, discussieavonden en boekpresentaties. Deze activiteiten zijn vaak gekoppeld aan tentoonstellingen. Om al deze activiteiten te kunnen organiseren heeft Foam uiteenlopende partners.

Cultureel ondernemerschap

Foam heeft een eigen magazine dat internationaal wordt verkocht in 24 landen. Het is een bewuste keuze om geen tentoonstellingscatalogi uit te brengen. In het magazine wordt in bredere zin aandacht besteed aan actuele onderwerpen in de fotografie. Het is een product op zich.

Ook heeft Foam een eigen galerie. In aanvulling op de ‘traditionele’ bookshop, verkoopt Foam hier limited editions van jonge talentvolle fotografen en een selectie vintage prints. Op deze manier hebben jonge talenten direct een markt. Bovendien is deze galerie laagdrempelig voor een jong publiek dat normaal niet zo snel een galerie zal bezoeken.

Het museum als onderdeel van een netwerk

De strategie van Foam is erop gericht dat het museum veel meer is dan een gebouw in Amsterdam, maar een onderdeel van een wereldwijd netwerk.

Dat betekent dat partners een belangrijke rol spelen. Dat kunnen inhoudelijk partners zijn, fondsen, corporate partners etc. Door partnerships kan Foam de dingen die ze graag willen doen realiseren. Het is daarom niet voor niets dat Foam constant op zoek is naar partners en nieuwe verdienmodellen.

by Dimer van Santen

Jan Hoek (Foam 3h) Foam 2013 © Christian van der Kooij

Foam ontvangt 15% subsidie van de gemeente en 85% van de inkomsten wordt zelf gegenereerd. Daarbinnen zijn sponsoren heel belangrijk. Voor Foam zijn de vaste corporate partners die ze op dit moment hebben van grote waarde. Deze partners bieden naast een financiële bijdrage ook andere waarde.

Ook diverse fondsen zijn belangrijke financiële partners voor Foam. Verder zorgen entree-inkomsten, zaalverhuur, loyaliteitsprogramma’s en bijdragen van particulieren voor een groot gedeelte van de inkomsten. Foam wil dat inkomsten gespreid blijven over verschillende bronnen, zodat de risico’s ook gespreid zijn.

Strategie rondom de samenwerkingen van Foam

Tijdens haar presentatie illustreerde Annemieke de partnerships van Foam aan de hand van drie voorbeelden: de samenwerking met Vandejong Creative Agency, de samenwerking met het Nederlands Fotomuseum rondom Fotoweek en het structurele partnership met De Brauw Blackstone Westbroek.

Strategische partner in branding

Vandejong Creative Agency vormt al sinds 2001 een vaste partner van Foam. Het bedrijf denkt mee over het bereiken van een breed publiek en vormt een strategische partner in de branding.

Vandejong heeft samen met het Foam team het totaalconcept voor het hedendaagse museum dat Foam nu is ontwikkeld. Kernpunt was een (toen nog) nieuwe visie op cultureel ondernemerschap.

Foam - Fodorzaal

Foam Editions © Christian van der Kooij

Het bedrijf is onder andere verantwoordelijk voor het verzinnen van het totaalconcept voor het nieuwe fotografie museum: de naam, branding, positionering en de ontwikkeling van Foam Magazine.

Om ervoor te zorgen dat de samenwerking tussen Foam en Vandejong Creative Agency goed blijft, wordt er jaarlijks een strategiedag georganiseerd. Op deze dag wordt afgestemd wat er van de samenwerking verwacht wordt en hoe deze ingevuld gaat worden.

Twee musea slaan de handen ineen

Foam en het Nederlands Fotomuseum hebben de handen ineen geslagen en organiseren sinds 2013 samen de Fotoweek, mogelijk gemaakt door een bijdrage van de BankGiro Loterij. Dit is een landelijke themaweek over fotografie die in september in heel Nederland plaatsvindt. Samen met fotografen (professionals en amateurs), fotoclubs, musea, fotowinkels, bibliotheken en boekhandels worden tijdens de week activiteiten in het hele land georganiseerd.

HEMA werd voor de editie van 2014 uiteindelijke hoofdsponsor van de Fotoweek. Een belangrijk aanknopingspunt was het feit dat we tegenwoordig veel foto’s maken, maar ze vrijwel nooit meer afdrukken. HEMA gaf, als onderdeel van deze samenwerking, bezoekers van de Fotoweek de mogelijkheid om foto’s goedkoper te laten printen.

Een grote corporate partner

Sinds 2010 is advocatenkantoor De Brauw Blackstone Westbroek een belangrijke partner van Foam. Door de verhuizing van Den Haag naar Amsterdam ontstond er bij het kantoor de wens om iets terug te doen voor de stad.

Het bedrijf koos uiteindelijk voor een samenwerking met Foam, omdat kunst en cultuur – naast educatie en environment – een speerpunt is in het MVO-beleid van het kantoor. Daarnaast wil De Brauw graag een bijdrage leveren aan het culturele klimaat van de stad.

Foam

William Klein, Foam 2013 © Christian van der Kooij

Het partnership is niet alleen gebaseerd op een financiële bijdrage, maar is ook inhoudelijk. Zo helpt Foam het bedrijf ook bij het opbouwen van een fotografiecollectie met een focus op jong talent. Het museum selecteert elk jaar een aantal werken die gepresenteerd worden aan de kantoorgenoten. Tijdens deze selectieronde presenteren enkele fotografen zelf hun werk. De partners van het advocatenkantoor stemmen over het werk dat wordt toegevoegd aan de collectie.

Tenslotte organiseert Foam ook workshops voor medewerkers en jonge advocaten, zodat zij fotografie beter begrijpen, maar ook zodat ze zelf leren fotograferen.

Voorwaarden voor partnerships

Volgens Annemieke Slager is het voor een goed partnership essentieel om te weten ‘wie je bent’, ‘wat het eigen kapitaal is’ en ‘wat je als organisatie kan meebrengen aan de onderhandeltafel’. Ook is het belangrijk om de voor- en nadelen voor beide partners eerlijk te verdelen.

Tenslotte is duidelijke communicatie het belangrijkste aspect van een langdurige relatie. Je moet de tijd nemen om je te verdiepen in je partner en de beloftes die je heb gemaakt bij het aangaan van een partnership, nakomen.

Fotocredits: Foam Fotografiemuseum Amsterdam