Diversiteit in de cultuursector: content boven marketing
door op 15-02-2017 11:13ARTIKELOndernemerschap

Diversiteit in de cultuursector: content boven marketing

Diversiteit is een belangrijk punt van aandacht in de culturele sector. Culturele instellingen zetten steeds meer stappen om een diverser publiek te bereiken, maar nog altijd bestaat het publiek vooral uit een blanke middenklasse, zowel voor als achter de schermen. Hoe kunnen culturele instellingen de diversiteit vergroten?

Op 12 september 2016 organiseerden Cultuurmarketing, ACMC en Novel Society een seminar over diversiteit in de Nederlandse cultuursector. Hierbij stond de vraag centraal hoe cultuurmarketeers een diverser publiek kunnen bereiken. Cultuurmarketeers, jongvolwassenen van verschillende etnische bevolkingsgroepen en directeurs van culturele instellingen kwamen bijeen om de discussie aan te jagen.

Zo ook Laurien Saraber (adjunct-directeur Amsterdams Fonds voor de Kunst). Zafer Yurdakul (directeur Podium Mozaïek) en Joep Grooteman (hoofd marketing Stadsschouwburg Amsterdam). In een panelgesprek spraken deze culturele beslissingmakers over de stand van zaken en nieuwe oplossingen. Het bespreken van het thema diversiteit gaat niet zonder enige dubbele gevoelens. Amsterdam wordt gekenmerkt door haar diversiteit, maar in de zoektocht van de cultuursector naar meer diversiteit gaan we allemaal bij elkaar zitten en eindigen we met meer van hetzelfde, vindt Grooteman. “We moeten het met zijn allen doen, maar vanuit een ander vertrekpunt.”

Content is king

Bij sommige instellingen heerst de angst dat men erop afgerekend wordt wanneer men niet in een bepaalde mate of op een bepaalde manier iets met diversiteit doet. Dat is volgens Saraber niet nodig. “Stimuleren werkt beter dan afrekenen. Het zorgt voor een betere sfeer.”

Het Amsterdams Fonds voor de Kunst werkt zelf ook aan het stimuleren van diversiteit. Dit gaat stapsgewijs. “Wat vragen we van makers of instellingen? Vooral dat ze zichzelf zijn. Culturele diversiteit is opgenomen in de criteria van verschillende van onze regelingen. Het is geen verplichting voor aanvragers, maar als je je er hard voor maakt weegt dat wel mee bij de beoordeling. Daarnaast zijn er andere instrumenten waarmee we diversiteit kunnen stimuleren.

Volgens Saraber moeten organisaties om te beginnen inzien dat het belangrijk is om dat andere publiek te krijgen. Het gaat er niet alleen om dat er meer marketing wordt toegepast, maar vooral dat het programma wordt aangepast.

De inhoud is het belangrijkst; als je geen content hebt kan je het vergeten.

Yurdakul herkent dit. “De inhoud is het belangrijkst; als je geen content hebt kan je het vergeten.” Je moet bijvoorbeeld je best doen om mooie voorstellingen te maken voor kinderen die voor het eerst in aanraking komen met kunst. Bij Podium Mozaïek zit diversiteit in het DNA, aldus Yurdakul. “Verbinding van culturen is vanaf het begin een leidende draad geweest en dit zie je terug in alles wat wij doen. Dit heeft ook veel met inhoud te maken.” Ook hij ziet in zijn omgeving veel druk om divers publiek te bereiken.

Het verhaal centraal

De Stadsschouwburg biedt regelmatig cultureel diverse programma’s aan. Toch wringt er iets. “Wanneer wij een cultuurgerichte voorstelling programmeren, zien we vaak alleen publiek met diezelfde culturele achtergrond. Is dat dan divers? We willen juist dat er een gevarieerd publiek komt. We willen mensen dingen laten zien die ze nog niet kennen. Zeker als Schouwburg willen wij een plek zijn die inspireert en dat kan alleen met wat je nog niet kent.” Aldus Grooteman

Toch moet er ook aandacht blijven voor die cultuurspecifieke stukken; andere bevolkingsgroepen zijn nog steeds ondervertegenwoordigd, dus is het belangrijk dat dit publiek dan wel komt. “Wat ik jammer vind is dat op zo’n moment een hele zaal vol zit met mensen die er de rest van het jaar niet komen. We hebben zeker niet de waarheid in pacht, maar wij zien nog wel veel muurtjes tussen de verschillende groepen waar het de programmering betreft. Dat is een uitdaging.”

Het gaat eigenlijk meer over verhalen en perspectief, dan over ras of kleur. Hoe vind je een middenweg tussen het vertellen van de verhalen die aansluiten bij wie jij bent en zorg je er tegelijkertijd voor dat je een instelling bent voor iedereen?

Volgens Yurdakul is co-creatie hier een goede oplossing voor. Je kunt een gedeeld verhaal hebben waarmee je gezamenlijk aan het werk gaat in de vorm van een cross-over project. Zo kan je de mythes van de Odysseus mixen met muziek.

Diversiteit nu en later: overwegend optimisme

Volgens Saraber is er in de afgelopen jaren echt iets veranderd. Ze is optimistisch over de toekomst. “Één van de eerste dingen die mij opviel toen wij diversiteit bespraken binnen onze organisatie was dat er helemaal geen discussie was. De vraag was niet of we iets met diversiteit gingen doen, maar hoe.” Ook Grooteman ziet dit. “Diversiteit is veel minder een issue. Ik vind niet dat we stil moeten zitten, maar ik ben niet heel pessimistisch.”

De vraag was niet of we iets met diversiteit gingen doen, maar hoe.

Yurdakul is minder optimistisch. Zo heeft hij gemerkt dat 9/11 een enorme invloed heeft gehad op het sociale klimaat, de manier waarop mensen met elkaar omgaan en ook waar men budget voor heeft. “We zijn tientallen jaren teruggezet en dat moeten we weer inhalen, met vallen en opstaan. Hoe je het ook wendt of keert, wat er gebeurt met grote machten heeft invloed op alles wat we doen. We kunnen niet doen alsof we in Amsterdam op een eiland leven. Maar als we toegeven wat we verkeerd doen, weten we dat we op de goede weg zitten.”

 

 

Fotocredit: Uitgelichte foto / foto