Publiekspanel diversiteit
door op 31-01-2017 11:31ARTIKELOndernemerschap

Diversiteit in de cultuursector: taal & representatie

Diversiteit vormt een belangrijk thema in een samenleving waarin steeds meer culturen voorkomen. Het is de vraag of culturele instellingen wel meegroeien. Het publiek is over het algemeen weinig divers en dat is wellicht niet zo verrassend gezien dit ook vaak opgaat voor het personeel en de programmering. Hoe moet de discussie over diversiteit in de cultuursector gevoerd worden?

Welke vragen moeten culturele organisaties zich stellen? Wat werkt wel en wat werkt niet? Verstaat men überhaupt wel hetzelfde onder het woord ‘diversiteit’? Dit en meer werd besproken op een bijeenkomst over diversiteit in de Nederlandse cultuursector, georganiseerd door Cultuurmarketing, ACMC en Novel Society op 12 september 2016. In een panelgesprek vertelden drie jongvolwassenen met diverse achtergronden over hun ervaringen en verwachtingen. Maan Meelker is werkzaam als auteur bij SSBA Salon/Nachtbrakers, daarnaast werkt ze voor Galerie Bart en schrijft ze voor Nachtbrakers. Gabriel Ariccia is werkzaam bij ViaHenri. Docent Emin Kececi zet zich in voor zaken als vernieuwing van het onderwijs, en is tevens verkozen tot virtuoze docent van het jaar 2015.

Semantiek in de discussie over diversiteit

Het belangrijkste aspect van diversiteit is taal, aldus Meelker. Hoe praat je over dit onderwerp? Welke toon wordt er gebruikt? Welke woorden? Om deze vragen op te lossen moet je de verschillende groepen zelf laten spreken. “Diversiteit is een lastig onderwerp met betrekking tot communicatieaspecten. Door kleine fouten in de communicatie wordt de discussie al heel snel vijandig. Iedereen moet op zijn tenen lopen.”

Zo benoemt Ariccia enige frustratie rondom het woord ‘divers’. Het woord ‘divers’ impliceert volgens hem “jij bent anders, maar je mag er wel bij”, waar de boodschap moet zijn: “wij zijn hier met zijn allen”. Daarom spreekt hij zelf liever over harmonisatie. Co-creatie met verschillende subculturen is daarbij cruciaal. Het maakt niet uit op welke manier dat vorm krijgt, al vindt Ariccia een muzikale combinatie een goed voorbeeld. “Muziek communiceert voorbij taal en is daardoor een mooie manier om samen iets te creëren.”

Te weinig representatie

Een van de voornaamste problemen die het panel signaleert met betrekking tot diversiteit is het gebrek aan representatie, bijvoorbeeld in musea. Diversiteit vormt vaak de randprogrammering en wordt zelden doorgetrokken naar het hoofdprogramma. Wanneer dit wel het geval is, dan wordt er te veel nadruk gelegd op de specifieke doelgroep die men wil bereiken. Zo blijft er geen ruimte over om vrij over het onderwerp na te denken en een eigen mening te vormen, aldus Meelker. Diversiteit is wel het topic, maar de instellingen zelf bepalen het discours.

Kececi ziet dit ook terug in het onderwijs. Zelf werkt hij op een overwegend gekleurde school. “Turkse jongeren leren wel van alles over de Joodse cultuur en de Amerikaanse cultuur, maar er is weinig aandacht voor de Ottomaanse cultuur”, zo zegt hij. Er is te weinig aandacht voor de achtergrond van de leerlingen en daar zouden musea wat mee kunnen doen, vind Kececi. Er worden al stappen gezet, maar in Nederland zou men meer aandacht mogen geven aan verschillende culturen.

Dit betekent niet per definitie dat het gaat om de programmering. Zo hoeft het Philharmonisch Orkest zichzelf niet te forceren om hiphop te creëren, dat past niet bij de instelling in haar huidige vorm. Het is echter niet alsof een bepaalde cultuur niet van Mahler houdt of geen interesse heeft in Othello. Een belangrijk element van het probleem is dan ook dat niet alle culturen hier mee in aanraking komen, aldus Ariccia.

Boodschap boven bevolkingsgroep

Diversiteit in de cultuursector: taal & representatie

Campagne Good Hair Festival

Er zijn natuurlijk ook voorbeelden binnen de cultuursector waar diversiteit wel goed wordt toegepast. Zo spreekt Meelker over het Good Hair Festival van het Tropenmuseum. Haar is voor bepaalde bevolkingsgroepen erg belangrijk, maar de expositie bood genoeg voor iedereen, aldus Meelker. “De expositie ging over iets waar mensen trots op kunnen zijn en wat ze bij henzelf kunnen onderzoeken.”

Ariccia benoemt een expositie in Podium Mozaiek over transgenders. De expositie draaide niet om die specifieke groep mensen, maar om de universele boodschap: het is goed om jezelf te zijn. Door de positieve benadering gaan mensen weg met het idee dat zij niet alleen zijn; het gaat om het overkoepelde ‘waarom’ dat er achter zit, legt Ariccia uit.

Dit herkent Kerceci in de foto expositie Inside Out, onderdeel van het Midzomer Gracht Festival van 2016. Voor deze expositie werd de transitiefase van de jonge transgender Robin drie jaar lang gevolgd door Ozden Karababa. Ook hier stond juist de boodschap, het belang van vrijheid, centraal.

 

Meer weten over het communiceren met diverse doelgroepen? Kom dan naar onze inspiratiemiddag doelgroepmarketing op 13 april. Tijdens deze middag geven een aantal sprekers een presentatie over het ontwikkelen van marketingcommunicatiebeleid en -acties voor specifieke doelgroepen zoals senioren, jongeren en expats. We laten experts aan het woord en een aantal aansprekende cases binnen een specifieke doelgroep passeren de revue. 

 

Fotocredit Uitgelichte foto / foto