illustrator Joska van Oosten doet het anders
door op 30-11-2016 11:00ARTIKELHuman

Live tekenen op events: illustrator Joska van Oosten doet het anders

Illustrator Joska van Oosten doet het andersJoska van Oosten (1989) is freelance illustrator onder de naam Joskaas Worst. Met haar bijzondere concepten Post Op Pootjes en De Facelift reist ze langs festivals, bedrijfsfeesten en bruiloften. Cultuurmarketing ging met haar in gesprek over haar visie op cultureel ondernemerschap.

In 2010 studeerde van Oosten af aan de Academie voor Beeldende Vorming. Daar is ze opgeleid tot docent Beeldende Kunst en Vormgeving. Nu werkt ze als kunstdocent bij kinderopvang DONS, schminkt ze voor de Feesttantes en maakt ze illustraties, posters en kaarten als Joskaas Worst. Met haar concepten genereert ze veel word-of-mouth reclame. Zo reist ze het land af met Post Op Pootjes waar ze live ansichtkaarten tekent en tekent ze voor de Facelift live portretten. Als kind tekende ze al veel en nu nog is een dag niet getekend een dag niet geleefd. Plezier en persoonlijke aandacht zijn de sleutelwoorden van Joskaas Worst.

Hoe promoot jij jezelf als illustrator?

Tekenen is wat ik het liefste doe en gelukkig komen er steeds mensen naar mij toe die me iets willen laten maken, zoals geboortekaartjes of trouwkaartjes. Zij vinden mij vooral via-via, dankzij mond-op-mondreclame, maar ook door Facebook en mijn website. In plaats van dat ik mijzelf actief promoot kan ik met mijn enthousiasme voor mijn werk mensen op een organische manier enthousiast maken voor mijn producten. Dit is de voornaamste manier waarop ik als freelancer aan opdrachten kom.

Illustrator Joska van Oosten doet het anders

Je maakt gebruik van Facebook, Instagram en andere social media. In hoeverre ben jij bezig met social media marketing?

Ik maak al vijf jaar bijna elke dag een tekening. Die post ik meestal aan het einde van de maand op social media. Iemand heeft mij eens gezegd dat ik eigenlijk iedere dag een Facebook bericht zou moeten plaatsen.  Dat betekent wel dat ik elke avond iets moet tekenen, scannen, bewerken en posten. Dit kost veel tijd en op die manier gaat het plezier eraf. Uiteindelijk doe ik dit vooral voor mijzelf en niet omdat andere mensen mij volgen op social media. Toch probeer ik wel regelmatig iets te posten op Facebook. Het werkt namelijk als een goede reminder: “een post van Joska, ik kan haar nog wel gebruiken voor een illustratieklusje”.

Ik snap wel hoe social media werkt, ik weet wat ik er mee kan en hoe ik meer volgers kan krijgen. Ik weet alleen niet of ik daar alles uit wil halen. Ik merk dat real life conversations er ook nog steeds heel erg toe doen. Het is belangrijk is om te onthouden dat er voor de opkomst van social media ook andere wegen waren om aan opdrachten te komen. Je moet andere manieren zoeken om jezelf op de kaart te zetten. Social media maken het wel makkelijker om veel mensen te bereiken, maar de vraag is of dit de juiste mensen zijn. Ik haal zelf meer voldoening uit de opdrachten die voortkomen uit persoonlijk contact, bijvoorbeeld bij evenementen met Post Op Pootjes. Daarom probeer ik zelf te ondernemen vanuit de waarde van het persoonlijke.

Hoe vertaal jij die mentaliteit naar je onderneming?

Bij Post Op Pootjes draait alles om persoonlijk contact. Tegenwoordig sturen mensen zelden nog een kaartje, iedereen gebruikt e-mail of Facebook. Post Op Pootjes is geen bewuste tegenreactie daarop, al lijkt dat misschien zo. Het is ontstaan vanuit het idee dat ik niet in mijn eentje achter een tekentafel wil zitten, maar in contact wil staan met anderen en mensen blij wil maken. Tekenen op een interactieve manier. Ik teken de kaart, zorg voor postzegels en doe de kaarten op de post. Ik heb dit op veel verschillende plekken mogen doen en het slaat heel goed aan.

Ik merk dat Post Op Pootjes nostalgische gevoelens oproept: herinneringen aan het sturen van kaarten naar oma. Nu heeft zelfs oma WhatsApp. Post Op Pootjes is een leuke manier om verhalen en anekdotes te horen over mensen die ik niet ken, mensen die ik blij kan maken met een kaartje, iets persoonlijks. Iedereen, jong en oud, vindt die persoonlijke aandacht leuk. Dat mist bij social media. Misschien is die aandacht voor het persoonlijke wel mijn onderscheidende factor.

Ben je je bewust van een merkimago? Wat doe je hiermee?

Mijn look voor Post Op Pootjes is ontstaan in samenwerking met het festival waar ik voor het eerst stond. Met oog op het element van dienstverlening kwam het beeld van de piccolo tot stand. Een goede vriendin wist de eerste versie van het kostuum aan te passen en zelf heb ik nog wat elementen toegevoegd om de look eigen te maken, zoals de bloemen in mijn haar. Het werkt erg goed.

Illustrator Joska van Oosten doet het anders

In een kostuum ziet men je staan en komt men op je af om te vragen wat je doet. In je gewone kleding val je op een druk festival natuurlijk niet op, zeker niet gezien ik veel zwarte kleding draag. De rode kleur helpt mij niet alleen om op te vallen, maar ook om te transformeren naar een andere versie van mijzelf. Ik speel geen rol, maar met mijn kostuum word ik toch een soort publiekspersona. Mensen zien mij als act en dit maakt het werk voor mij makkelijker.

Welke rol speelt diversiteit voor jou?

Op dit moment bestaat mijn doelgroep uit mensen van alle leeftijden. Mannen en vrouwen worden ook evenveel vertegenwoordigd, maar ik trek toch vooral een blank publiek. De wijze waarop ik mijn social media gebruik zorgt er denk ik voor dat mijn werk vooral binnen dezelfde kring blijft. Daarnaast komen mijn illustraties voort uit mijn leven: het leven van een jonge blanke vrouw in Amsterdam. Bepaalde groepen zullen zich hierdoor minder aangesproken voelen.

Illustrator Joska van Oosten doet het andersMisschien wil ik in de toekomst de diversiteit van mijn publiek verhogen door op andere evenementen te staan of door dit ook in het buitenland te doen. Momenteel maak ik ansichtkaarten over Amsterdam gericht op toerisme en toeristen. Toeristen zullen zich hier denk ik wel in herkennen en op deze manier kan ik mensen bereiken die hier wel komen, maar niet wonen.
Ik zou graag meer samenwerking zien met tekenaars uit andere culturen, co-creatie als middel om grenzen te overstijgen. Ik denk dat het belangrijk is om te kijken wat voor soort kunst kunstenaars met een andere culturele achtergrond maken en te leren welke technieken zij gebruiken. Laatst hoorde ik over een project met kunstenaars uit drie verschillende landen. Hierbij zou het gaan om kunst binnen een bepaald thema en bovenal de interactie daarover. Waarom roept dit thema bij iemand uit Rusland het ene beeld op en bij iemand uit Nederland een ander beeld? In welke kaders denk je en hoe kan je daar uit stappen? Dit vind ik een leuk initiatief.

Nederland bestaat allang niet meer alleen uit blanke mensen. We zijn in de afgelopen tijd veel diverser geworden en dit moet gereflecteerd worden in het beeldmateriaal, zodat we diverse culturen aan kunnen spreken. De mensen in mijn tekeningen waren bijvoorbeeld altijd blank. Toen ik illustraties moest maken voor een internationale site voor de boeking van yoga retraites werd ik mij daar ineens heel erg bewust van. Waar ik begon met wat blanke poppetjes in verschillende yogaposes eindigde ik uiteindelijk met een veel diverser plaatje: wit, bruin, dik, dun, hoofddoek, afro, et cetera.

Welk advies heb jij voor andere ondernemers en hoe pas je dit als illustrator zelf toe?

Neem de tijd om te evalueren waar je staat. Dat heb ik het afgelopen jaar ook gedaan met Joskaas Worst. Ik heb opgeschreven wat ik deze drie jaar gedaan heb, wat ik leuk vond, wat ik minder leuk vond en welke gebieden ik meer wil ontwikkelen. Ook denk ik dat het belangrijk is om jezelf als ondernemer te blijven ontwikkelen. Zo wil ik steeds beter worden in illustratiewerk. Wanneer je jezelf blijft ontwikkelen heb je geleidelijk aan meer te bieden. Eerst maakte ik alleen illustraties, nu houd ik me ook bezig met vormgeving voor kaartjes en werk ik nu ook meer met tekst. Zo krijg je nieuwe kansen.