Sue Doeksen
door op 25-05-2016 10:19ARTIKELHuman

Sue Doeksen doet het anders: “samenwerking maakt de culturele sector dynamischer”

Sue DoeksenSue Doeksen is visual adventurer. Ze studeerde illustratie aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht, maar produceert naast illustraties onder andere ook bewegend beeld, interieur ontwerp, broches, tassen en icons voor een app. Daarnaast keert ze één dag per week terug naar de HKU om daar illustratie te doceren. Cultuurmarketing benaderde deze bezige bij over haar visie op cultureel ondernemerschap.

Een echte Sue Doeksen is te herkennen aan een heldere en eenvoudige vormentaal en vrolijke kleuren, hoewel ze ook niet afschrikt van werk dat volledig in zwart-wit is. Haar stijl past ze toe op haar eigen werk, maar ook voor opdrachten bij bijvoorbeeld Ikea, Artis, het openbaar vervoer in Stockholm en tijdschriften als Flow of Het Parool.

Je wordt vertegenwoordigd door twee agentschappen, ACNE in Zweden en We Are Goodness in het Verenigd Koninkrijk. Wat voor invloed hebben deze bureaus op de marketing van je werk?

Het voordeel van agentschappen is dat het hele zakelijke gedeelte van een klus geregeld wordt. Ze trekken je pas aan de mouw als de briefing klaar is en het hoe, wat en wanneer van een opdracht duidelijk is. Dat is heel erg fijn. Als je zelf je opdracht afhandelt kom je wel eens voor gekke verrassingen te staan. Bij een agent heb je daar niet zo’n last van.

Ook voelen grote opdrachtgevers zich meer op hun gemak bij een agentschap dan bij iemand die geen vertegenwoordiging heeft. Dat kan ik me voorstellen, want een agentschap roept vertrouwen op. Het is een soort garantie voor kwaliteit. Het schept ook vertrouwen bij andere klanten, die niet per se via het bureau bij mij terecht komen. Dus zelfs als een opdracht niet bij het bureau geregeld wordt heeft die vertegenwoordiging voordelen.

Ik draag een percentage van mijn inkomsten af, maar vooralsnog zijn het vaak goed betaalde klussen. Ik hoef er dus maar een paar per jaar te doen. Die opdrachten zijn meestal wel voor hele corporate klanten, dus ik hoop dat er eigenlijk wat meer opdrachten met meer vrijheid via mijn agentschappen gaan komen.

Je werkt in opdracht en maakt autonoom werk. Benader je die uiteenlopende projecten ook op verschillende manieren?

Het uitdagende is dat je een deel van je werk doet omdat je het zelf interessant vindt en natuurlijk een deel omdat je rond wil komen. Ik denk dat het belangrijk is om daar een balans in te vinden. Soms geldt dat hoe groter de opdracht is, hoe minder vrijheid je hebt. Terwijl ik het altijd nog belangrijk vind dat je als kunstenaar je eigen verhalen, concepten en thema’s kan vertalen naar welk medium dan ook, zonder beperkingen.

Een klant heeft vaak één medium en daar moet je dan je vertaalde verhaal in zien te passen. Aan de andere kant zitten daar meer uitdagende haken en ogen aan, waar je veel van leert. Wat ik ook gemerkt heb is dat mijn vrije projecten leiden naar nieuwe opdrachten, die dan vanuit een klant komen. Dat vind ik een interessante cyclus.

Sue Doeksen

Sue Doeksen zorgde samen met Ricardo Leite voor de nieuwe look van falafel bar Bar Kauffmann

Wat is jouw visie op cultuurmarketing anno 2016?

Ik vind dat de culturele sector heel open naar elkaar toe is. Er zijn veel bruisende culturele en creatieve broedplaatsen, waar je aan de slag kan en andere creatievelingen kan ontmoeten. Ik heb het idee dat we niet zozeer te maken hebben met concurrentie, maar juist met kruisbestuiving. Iedereen nodigt elkaar uit en werkt samen om win-win situaties te creëren. Die samenwerking maakt de sector dynamischer.

Dat heeft ook invloed op de illustratiebranche. We werken vaker in grotere teams en in opdrachtformules. Een illustrator is in eerste instantie vaak einzelgänger, maar er wordt steeds meer beroep gedaan op je sociale vaardigheden. Het is steeds belangrijker om achter je tafeltje in je studio vandaan te komen, mensen op te zoeken en je gezicht te laten zien. Illustratie wordt zo steeds veelzijdiger.

Dat uit de schulp kruipen van illustratoren kan ook goed via social media. Je ziet mensen op Instagram plots een veel grotere reikwijdte hebben. Dat zouden ze voorheen op beurzen of hun eigen website niet zo makkelijk kunnen bereiken. Ik perk mijn social media gebruik zelf een beetje in omdat ik er onrustig van wordt, terwijl ik weet dat het heel nuttig kan zijn.

Sue Doeksen

Onderdeel van het project De Luchtpost, een samenwerking tussen Sue Doeksen en Jeroen van Leur

In hoeverre ben je als docent Illustratie aan de HKU in de lessen bezig met cultureel ondernemerschap?

Vanaf het derde jaar bereiden studenten aan de HKU zich voor op ondernemerschap. Ze lopen een stage, waardoor ze zich meer op de buitenwereld gaan richten. Zo zien ze hoe opdrachten van buitenaf werken in de praktijk en ze gaan vaak ook een groot project aan met een klant van buitenaf.

Van afgestudeerden krijgen we eigenlijk vaak te horen dat ze het graag eerder in het programma willen, waar we ook mee bezig zijn. Wat ik merk tijdens mijn lessen is dat de studenten op veel jongere leeftijd ondernemend worden. Dat heeft zeker te maken met hun omgeving, al dan niet online. Ze zien netwerkmogelijkheden online, of op stages of vrijwilligersplekken. Hierdoor komen er ook steeds eerder vragen van studenten over ondernemerschap.

Sue Doeksen

Een van de icons die Sue Doeksen ontwierp voor de Ikea app

Cultureel ondernemerschap is de afgelopen jaren een hot topic. Wat betekent het voor jou in de praktijk?

Ik merk dat het voor nieuwe kunstenaars of ontwerpers een stuk lastiger is dan toen ik begon. Na mijn afstuderen kon ik rekenen op steun in diverse vormen, zoals workshops, netwerkevents en subsidie waardoor ik meteen een studio kon betrekken. Nu wordt er veel sneller een grotere mate van zelfstandigheid verwacht van beginnende ontwerpers.

Daar scheidt je wel het kaf van het koren mee, want voor ontwerpers komt het nu aan op initiatiefrijkheid, assertiviteit en vooral zelfkennis. Makers moeten nu sneller weten wie ze zijn en wat ze willen, wat lastig is. Je moet nee durven te zeggen en misschien ook wel de luxe hebben om nee te zeggen. Ik heb bijvoorbeeld aanvragen van grote klanten als McDonalds, maar ik weet gewoon dat dat niet een klant is die bij mij past.

Ik denk dat als je weet wat je wilt, je dat nastreeft en dat kan communiceren naar anderen, dan kan je komen waar je wilt. Als je de kans pakt, dan komt het goed.

Ben jij of ken jij een maker in de cultuursector met een bijzondere visie op marketing? We horen het graag! Tip ons via mail of Twitter.